Afscheid is voor niemand hetzelfde…

Je leven staat op zijn kop
Wanneer je weet dat je niet lang meer te leven hebt, is daar soms al een hele tijd van ziek zijn aan vooraf gegaan. Maar soms ook niet. Het kan zijn dat je dit bericht heel plotseling te horen krijgt. In beide situaties gebeurt er heel veel. Je leven staat op zijn kop, dit bericht verandert alles. De tijd van leven, je kijk op het leven, je gevoelens en emoties, maar ook angst en onmacht spelen een rol. Daarnaast ervaren mensen soms dat de omgeving anders naar je kijkt en soms op een andere manier met je in gesprek gaat. Er ontstaan ook nieuwe zorgen over hoe het nu verder moet en wat je allemaal nog te wachten staat. Eigenlijk vraagt deze situatie van je om alle zeilen maximaal bij te zetten. Maar doordat je ziek bent en jij je in een rollercoaster begeeft, ben je fysiek en/of mentaal misschien niet in staat om nog extra zeilen bij te zetten. Toch kun je bijna niet anders… Je kunt er niet om heen, je hebt ermee te dealen. Maar hoe doe je dat dan? Je agenda staat misschien wel bomvol met afspraken. Afspraken die te maken hebben met het fysieke aspect van de ziekte.

Behandelingen en controles kunnen je leven behoorlijk overnemen. Maar hoe zit het met het emotionele aspect van wat je allemaal door maakt. Is daar ook aandacht voor?

Als verlies en rouwgebeleider richt ik me op het proces van de diepere gevoelens en emoties die er in je om gaan. Deze zijn niet altijd direct zichtbaar aan de oppervlakte. Maar juist als je al ziek bent, vind ik het persoonlijk wel erg belangrijk om hier aandacht aan te schenken. Want wat we allemaal wel weten is, dat opgekropte emoties die geen aandacht krijgen, je fysiek en mentaal nog meer belasten. En juist dát kun je op dit moment niet gebruiken. Je energie is kwetsbaar en moet zorgvuldig gebruikt worden. Maar hoé we omgaan met onze emoties is voor iedereen anders.

Liever alleen
Voor iedereen werkt het anders, iedereen gaat er anders mee om. De één verwerkt de informatie en bijkomende gevoelens liever alleen. En beschermt zichtzelf bijvoorbeeld door de informatie en de emotie in verschillende fasen binnen te laten komen. Er over praten is ook niet altijd gemakkelijk. Het hangt ervan af of je er aan toe bent dit te delen, of je gewend bent te praten over je diepste gevoelens. Maar ook of je mensen om je heen hebt met wie je dit denkt te kunnen doen. Er niet of weinig over praten lijkt soms ook te helpen. Dan wordt je er minder mee geconfronteerd en kun je de focus ergens anders op leggen.

Met je dierbaren om je heen
Een ander praat graag over zijn/haar gevoelens in de eigen vertrouwde omgeving. Deze mensen kennen je en je voelt je vertrouwd bij hen. Je wilt je zorgen en emoties samen delen. Door erover te praten kun je je hart luchten en je hoofd iets leger maken. Er over praten kan je helpen om je emoties te verkennen. Het geeft een gevoel van opluchting, je lijf hoeft het niet meer vast te houden. Het kan je helpen om overzicht te creëren en dat geeft rust. Al pratende wordt je steeds duidelijker wat je voelt en wilt en dit kan je helpen in het maken van bepaalde keuzes waar je voor staat.

Wat mij op valt als onafhankelijk, maar betrokken buitenstaander:
Is dat als mensen in hun omgeving wel praten over wat ze mee maken, ze daar niet altijd de diepste kern van hun emotie bloot leggen.

Want je wilt je partner en zeker je kinderen niet teveel belasten. Ze zijn zo belangrijk voor je, ze geven je kracht om door te gaan. Die kracht heb jij nu heel hard nodig, maar ook zij hebben het nodig om in hun kracht te blijven staan. Om positief te blijven en om door te gaan. Voor nu en voor later. óók voor als jij er niet meer bent. Het is moeilijk om te zien dat je naasten het ook zo moeilijk hebben, dat wil je liever niet. Dat raakt je in je ziel, je wilt je krachtig blijven voelen en je wilt het fijn hebben samen. Dus de zorgen en angst over hoe je afscheid moet nemen van elkaar, hoe het zal zijn om dood te gaan, het kan lastig zijn om daarover te praten met elkaar.

Maar ook als je wel in staat bent om het gesprek aan te gaan met je dierbaren, zul je niet altijd vinden wat je zoekt bij hen. Wat ik veel te horen krijg is:

1. Ik voel me niet gehoord
2. Mensen vinden het lastig om mijn emotie te zien, dus houd ik het maar voor me
3. Ik krijg goedbedoelde adviezen waar ik niet op zit te wachten
4. Mensen vertellen: maar ik hem mee gemaakt dat iemand….
5. Die persoon heeft dit gedaan en dat werkt echt heel goed, moet je eens proberen
6. Ik heb het gevoel dat ik de ander moet troosten, daar heb ik de kracht niet voor

En zo zijn er helaas nog veel meer dingen waar je tegen aan kunt lopen in je omgeving. Maar jij bent zelf de enige die kan voelen hoe het is voor jou. En jij bent ook de enige die aan kan geven wat goed voelt en wat minder prettig voelt. Probeer hierbij dicht bij jezelf te blijven en het gesprek aan te gaan. Alleen dan kunnen jullie elkaar echt gaan begrijpen. Of laat hen onderstaande tips lezen om hen meer inzichten te geven. Toch kunnen we ervan uit gaan dat iedereen de beste bedoelingen heeft. En dat het soms als buitenstaander ook heel lastig is om te weten hoe je kunt reageren, wat je liever wel of liever niet kunt doen.

Tips die je helpen er écht voor iemand in je omgeving te kunnen zijn
– Luister écht en laat iemand uit praten. Een stilte voelt gek maar geeft ruimte om na te denken en veelal zal het gesprek zich verder verdiepen.
– Als je voelt dat je een vraag kunt stellen, vraag dan dieper door. Bijv. Je vertelt net dat je… hoe is dat voor je? Of: Wat doet dat met je?
– Zeg ook gerust: Ik weet even niet zo goed wat ik moet zeggen. Ook dat geeft opening tot een verder gesprek en is vooral heel eerlijk.
– Vraag wat je kunt doen, wat heb je nodig?
– Zeg liever niet: Bel me als ik iets voor je kan doen. Waarschijnlijk zal dat niet gebeuren. Het is niet concreet genoeg en lastig om te doen als je je kwetsbaar voelt.
– Vraag bijvoorbeeld: Ik heb een lekkere soep gemaakt, mag ik je die brengen?
– Zeg ook gerust: Ik zou graag iets voor je doen, maar weet niet zo goed wat jij prettig vindt. En laat de ander dan vertellen.
– Als iemand in je omgeving ziek is die je niet zo vaak spreekt, kan het lastig zijn om iets van je te laten horen terwijl je normaal ook niet zomaar iets van je laat horen. Als je het mij vraagt: een kaartje sturen kan altijd, laat weten dat je aan diegene denkt.

Het verschil in beleving voor jou en je omgeving
Wanneer ik kijk naar degene die ziek is en de kring van dierbaren mensen om hem of haar heen, dan zie ik veelal liefde. Liefde voor elkaar, er voor elkaar te willen zijn, zorgen en liefhebben. De warme en liefdevolle zorg en aandacht is iets om dankbaar voor te zijn. Toch kunnen er ook momenten zijn dat dit even iets anders voelt. Al die ogen op jouw gericht, waarbij het vaak gaat over hoe het met jou gaat, de ogen waarin je hun zorgen en verdriet om jou kunt zien. Dit kan soms even onprettig voelen, benauwend ook. Soms wil je even niet bezig zijn met je ziekte, er even niet aan denken. Geef dit vooral aan. Als er één moment is in je leven dat je echt voor jezelf mag kiezen en volledig eerlijk mag zijn, dan is het wel nu op dit moment! Omarm jezelf door te luisteren naar je gevoel. Alleen dan kun je elkaar begrijpen, aanvoelen en datgene ontvangen wat écht bijdraagt. Want het is prachtig als iemand de behoefte voelt om er voor jou te willen zijn, maar het meest belangrijke is wat jij voelt!

Het grote verschil in emotie
De liefdevolle mensen om je heen delen met elkaar eenzelfde soort emotie. Ze zijn allemaal bezorgd om je en hebben de angst jou te verliezen. Daarentegen ben jij de enige die een compleet andere emotie ervaart. Omdat jij niet weet wat je te wachten staat, je werkelijk afscheid moet nemen van al je dierbaren én van je leven. Misschien zijn er nog dingen in je leven die nog niet afgerond voelen, die nog specifieke aandacht vragen voordat je daarin rust kunt vinden. Het kan helpend zijn om hier over te praten met iemand. Want juist datgene wat je bespreekbaar maakt, zal een minder prominente plaats in je hoofd en je lichaam hoeven innemen. Het kan zorgen verminderen en meer rust en ruimte geven voor nu en voor later.

Of je zelf direct of indirect te maken hebt met deze thema’s van het leven, je zult er misschien herkenning in vinden. Mogelijk roept het ook vragen in je op. Het is onmogelijk om hierover allesomvattend te schrijven, dus je zult misschien ook andere ervaringen hebben of iets missen hierin. Het kan ook zijn dat het lezen van dit alles iets in je geraakt heeft, of dat je gedachten en gevoelens gaan stromen. Voel je vrij om vrijblijvend contact op te nemen als je vragen hebt of gewoon iets met me wilt delen.

Een warme groet,

Paula van der Hulst www.omarmjezelf. Paula is partner van het platform JouwLaatsteLevensfase voor de provincies Friesland, Groningen en Drenthe.

www.omarmjezelf.nl
info@omarmjezelf.nl
Tel: 0643002506

Terug naar het overzicht

Tags